Sonohisterografi (SIS) nedir, neyi gösterir, nasıl yapılır? Endikasyonlar, hazırlık, ağrı, riskler ve HSG ile histeroskopiden farkı bu rehberde.
Sonohisterografi (SIS), rahim boşluğunuza steril salin (serum fizyolojik) verilirken transvajinal ultrason yapılarak rahim iç yüzeyinizin ve boşluğunuzu etkileyen bulguların değerlendirildiği bir görüntüleme yöntemidir. Salin, rahim duvarlarını birbirinden ayırır ve boşluktaki yapıların ultrasonda daha net seçilmesini sağlar. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar ve size özel tanı veya tedavi önerisinin yerini tutmaz.
Sonohisterografi (SIS) nedir?
Rutin transvajinal ultrasonda rahim boşluğu kapalı bir yarık gibi görünür. SIS'te ince bir kateterden boşluğa salin verilir; boşluk bu sıvıyla genişler ve iç yüzeydeki çıkıntılar ya da duvarlardaki şekil değişiklikleri görünür hale gelir. Röntgen kullanılmaz ve kontrast madde verilmez. Bu yönüyle SIS, ultrasonun salinle yapılan bir biçimidir.
SIS hangi durumlarda istenir?
SIS, gebe kalmakta güçlük yaşıyorsanız rahim boşluğunuzun değerlendirilmesinde ve normal dışı rahim kanamanızın araştırılmasında istenebilir. Ultrasonda polip, rahim boşluğuna uzanan miyom, yapışıklık ya da septum şüphesi doğduğunda bu izlenimi netleştirmek de bir nedendir. Açıklanamayan infertilite değerlendirmesinde güncel kılavuzlar rahim için ilk yöntem olarak ultrasonu (mümkünse üç boyutlu) önerir ve ultrasonda boşluk normal görünüyorsa ek bir değerlendirme gerekmediğini belirtir. SIS ise ultrasonla netleşmeyen durumlarda hekiminizin size göre başvurduğu bir yöntemdir.
SIS için nasıl hazırlanılır, zamanlama nasıl belirlenir?
SIS randevunuz çoğunlukla adet kanamanız sona erdikten sonraki günlere verilir; kanamalı bir günde gelirseniz hekiminiz işlemi erteleyebilir. Gebelik olasılığınız ve aktif bir pelvik enfeksiyon bulgunuz varsa işlem ertelenir. Hazırlık sırasında gebelik olasılığınızı, kullandığınız ilaçları ve alerjilerinizi hekiminize bildirmeniz gerekir; özellikle lateks alerjiniz varsa işlemden önce belirtin, çünkü kullanılan malzemenin bir bölümü lateks içerebilir. Ağrı kesici gerekip gerekmediğini ve diğer hazırlıkları hekiminiz belirler.
İşlem sırasında ve sonrasında neler olur?
Jinekolojik muayene pozisyonunda yatarsınız ve muayene sırasında spekulum kullanılır. Rahim ağzınızdan geçirilen ince kateterden salin verilirken, vajinadaki ultrason probuyla rahim boşluğunuz canlı olarak izlenir; boşluk sıvıyla dolarken duvarlar ve içindeki çıkıntılar ekranda taranır. Röntgen görüntüsü alınmaz, bu nedenle odak ekrandaki ultrason kesitleridir. Adet sancısına benzer bir kramp hissedebilirsiniz; ağrı kişiden kişiye değişir. Süre görülen bulgulara ve kişiye göre değişir.
Çıkışta hafif kramp ve hafif lekelenme sık görülür.
SIS neyi gösterir, neyi göstermez?
SIS rahim boşluğunuzdaki polip, boşluğa uzanan miyom, yapışıklık ve septum gibi bulguları gösterebilir. SIS, rahim içi lezyonların saptanmasında kullanılan yöntemler arasında sayılır. Yine de görüntüleme bulgusunun ne olduğunu hekiminiz yorumlar ve polip, miyom ya da yapışıklık ayrımı görüntüde net olmayabilir. Çok ince yapışıklıklar gözden kaçabilir. SIS, rahim içi bulguları saptamada yüksek öngörü değerine sahiptir; yine de SIS tek başına kesin tanı koymaz ve rahim boşluğundaki lezyonlarda kesin tanı ve tedavi yöntemi histeroskopidir.
SIS tüp açıklığını göstermek için ana yöntem değildir; bu amaçla başka yöntemler kullanılır. SIS bir tedavi amacıyla yapılmaz ve gebelik olasılığını artırdığı gösterilmiş değildir.
SIS, HSG ve histeroskopi arasındaki fark nedir?
| | SIS | HSG | Histeroskopi | |---|---|---|---| | Görüntüleme | Ultrason, salin | Röntgen, kontrast madde | Kamera ile doğrudan görme | | Ana amaç | Rahim boşluğu | Tüp açıklığı ve boşluk şekli | Rahim iç yüzeyi | | Tüp açıklığı | Sınırlı bilgi verir | Gösterir | Rutin amacı değildir | | Işın | Yok | Var | Yok | | Girişimsellik ve ağrı | Kateter gerekir; kramp olabilir | Kateter gerekir; kramp olabilir | Daha girişimsel olabilir; ağrı ve anestezi ihtiyacı değişir | | Tedavi | Amacı tanıdır | Amacı tanıdır; tedavi edici etkisi kanıtlanmış değildir | Aynı işlemde mümkün olabilir |
Seçim; şikâyetinize, öykünüze, alerjilerinize, erişiminize ve hekiminizin tercihine göre yapılır. Hiçbiri diğerinin yerini otomatik olarak almaz.
SIS'in riskleri nelerdir, kimlerde yapılmaz?
SIS genel olarak iyi tolere edilen bir işlemdir, ama hiçbir riski olmadığı söylenemez. Başlıca sorunlar ağrı ve kramp, geçici baş dönmesi hissi, hafif lekelenme ve nadiren pelvik enfeksiyondur; önceden pelvik enfeksiyon öykünüz varsa hekiminiz ek önlem planlayabilir. Baş dönmesi salondan çıkınca geçmiyorsa, şiddetleniyorsa ya da bayılmaya varıyorsa acil grubundadır. Lateks alerjisi önemli bir noktadır. Gebelik olasılığınız varsa ve aktif pelvik enfeksiyondaysanız işlem yapılmaz. Normal bir SIS sonucu gebelik kalacağınız anlamına gelmez.
SIS sonucu nasıl yorumlanır, sonraki adım nedir?
Normal bir sonuç rahim boşluğunuzda yapısal bir sorun görülmediğini gösterir; kalan değerlendirme gebe kalma sorununuzun diğer olası nedenlerine yönelir. Anormal bir bulgu varsa hekiminiz, bunun histeroskopiyle doğrulanması ya da tedavi planlanması gerekip gerekmediğini size göre karar verir.
Sık Sorulan Sorular
SIS sırasında röntgen çekilir mi?
Hayır. SIS'te röntgen kullanılmaz ve kontrast madde verilmez; SIS, ultrasonun salinle yapılan bir biçimidir.
SIS hamileyken yapılır mı?
Hayır. Gebelik olasılığınız varsa ve aktif pelvik enfeksiyondaysanız işlem yapılmaz.
Lateks alerjim varsa SIS yapılabilir mi?
Bu bilgiyi hekiminize önceden bildirmeniz gerekir; kullanılan malzemenin bir bölümü lateks içerebilir. Hekiminiz bu bilgiyle hazırlığı ve işlemi yeniden planlayabilir.
SIS tüplerimin açık olup olmadığını gösterir mi?
Hayır. SIS, tüp açıklığını göstermek için ana yöntem değildir; bu amaçla başka yöntemler kullanılır.
SIS tedavi amaçlı mıdır, gebelik şansımı artırır mı?
Hayır. SIS bir tedavi amacıyla yapılmaz ve gebelik olasılığını artırdığı gösterilmiş değildir.
SIS'te görülen bir bulgu kesin tanı anlamına mı gelir?
Hayır. SIS yüksek öngörü değerine sahip olsa da tek başına kesin tanı koymaz. Rahim boşluğundaki lezyonlarda kesin tanı ve tedavi yöntemi histeroskopidir.
Normal bir SIS sonucu gebe kalacağım anlamına mı gelir?
Hayır. Normal bir sonuç, rahim boşluğunuzda yapısal bir sorun görülmediğini gösterir; kalan değerlendirme diğer olası nedenlere yönelir. Normal sonuç gebelik kalacağınız anlamına gelmez.
SIS sonrası ne gibi belirtiler olağandır?
Çıkışta hafif kramp ve hafif lekelenme sık görülür.
SIS sırasında baş dönmesi hissetmem normal mi?
Geçici bir baş dönmesi hissi görülebilir. Ancak salondan çıkınca geçmiyorsa, şiddetleniyorsa ya da bayılmaya varıyorsa acil grubundadır.
SIS ile HSG arasında seçim nasıl yapılır?
Belirleyici olan, yanıtı aranan sorudur: rahim boşluğundaki bir bulgu mu, yoksa tüplerin açık olması mı? Bunun yanında alerji öykünüz ve gebelik olasılığı hekiminizin kararını etkiler. Bu bilgileri randevuda açıkça paylaşın.
SIS sırasında ağrıyı azaltmak için neler yapılabilir?
İşlemden önce ağrı kesici gerekip gerekmediği hekiminizle konuşulur. Rahatlama ve derin nefes teknikleri de işe yarayabilir; ağrı artıyorsa bunu işlemi yapan kişiye söylemeniz yeterlidir.
SIS sonucu anormal çıkarsa ne olur?
Anormal bulgu kendiliğinden cerrahi gerektirmez. Hekiminiz bulguyu şikâyetiniz ve diğer sonuçlarınızla birlikte değerlendirir. Sonuç görüşmesinde "Bu bulgu ne anlama geliyor, izlem mi yoksa ek bir inceleme mi gerekiyor?" diye sormanız yeterlidir.
SIS sonucunu ne zaman öğrenirim?
Hekiminiz ekrandaki bulguları işlem sırasında ya da hemen sonrasında sizinle paylaşabilir. Yazılı rapor ve kontrol görüşmesinin zamanı merkeze göre farklılık gösterir; bunu işlemden önce sorun.
Ücretsiz Danışmanlık Alın
Formu doldurun, uzman ekibimiz sizinle iletişime geçsin
