Çoğul Gebelik Takibi: İkiz ve Üçüz Gebeliklerde İzlem Nasıl Planlanır?

Çoğul gebelik, rahimde birden fazla bebeğin birlikte geliştiği gebeliktir; ikiz ve üçüz gebelikler bu gruba girer. Bu gebeliklerde bazı sorunların olasılığı artabilir; bu nedenle izlem genellikle ek değerlendirmelerle ve bebeklerin plasentayı paylaşıp paylaşmadığına göre planlanır. Olasılığın artması, sorun yaşanacağı anlamına gelmez. İzlemin sıklığını ve kapsamını sizi izleyen hekim belirler.

İkiz gebelik nasıl oluşur?

İkiz bebekler tek bir yumurtadan (tek yumurta ikizi) ya da iki ayrı yumurtadan (çift yumurta ikizi) gelişebilir. Aynı plasentayı paylaşan bebekler tek yumurta ikizidir. Bu ayrımın izlem açısından önemi, az sonra anlatılan plasenta durumuyla ilgilidir.

Çoğul gebelik neden görülür?

Son yıllarda çoğul gebeliklerin görülme sıklığındaki artış başlıca ileri anne yaşına ve yardımcı üreme tekniklerine bağlanır; çoğul gebelik, ileri yaşta ve üreme tedavisi sonrasında daha sık görülür. Tüp bebek tedavisinde aktarılan embriyo sayısı da çoğul gebelik olasılığını etkiler.

Koryonisite ve amniyonisite ne demektir?

Koryonisite, bebeklerin plasentayı paylaşıp paylaşmadığını anlatır. Bebekler ayrı plasentalara sahip olabileceği gibi tek bir plasentayı da paylaşabilir; ikinci durum halk arasında "ortak plasenta" olarak bilinir ve tıpta monokoryonik gebelik adını alır. Amniyonisite ise bebeklerin aynı zar kesesinin içinde mi yoksa ayrı keselerde mi bulunduğunu anlatır. Ultrason raporlarında bu durumlar DCDA, MCDA ya da MCMA gibi kısaltmalarla yazılabilir; raporunuzdaki kısaltmanın anlamını hekiminize sorabilirsiniz.

Plasenta durumu neden erken dönemde belirlenir?

Koryonisiteyi belirlemek için en doğru dönem, gebeliğin birinci trimesterinde, yani ilk döneminde yapılan ultrasondur; bu durum genellikle ilk ultrasonda ortaya çıkar. Erken belirlemenin nedeni, izlemin plasenta durumuna göre farklılaşmasıdır: ortak plasentalı gebeliklerde ultrason izlemi daha sık planlanır. Plasenta durumu ultrasonda net anlaşılamazsa, ileri bir merkezden ikinci görüş alınabilir.

Çoğul gebelikte hangi sorunların olasılığı artabilir?

Çoğul gebelikte bazı durumların olasılığı, tek bebekli gebeliğe göre artabilir. Sizin için bunlar arasında anemi (kansızlık), preeklampsi, gebelik diyabeti, sezaryen ve yardımlı vajinal doğum, doğum sonrası kanama sayılır. Bebekler açısından erken doğum, bir bebeğin diğerinden belirgin biçimde küçük kalması gibi büyüme sorunları ve doğumsal anomali olasılığı artabilir. Erken doğum, çoğul gebeliğin en sık görülen sorunlarından biridir. Ortak plasentalı gebeliklerde bunlara ek olarak plasentaya özgü durumlar da görülebilir.

Bu liste örnek niteliğindedir ve kapalı bir liste değildir. Olasılığın artması, bu durumların yaşanacağı anlamına gelmez; hangilerinin gündeme geleceği gebelikten gebeliğe değişir ve değerlendirmeyi sizi izleyen hekim yapar.

Çoğul gebelikte ultrasonla nelere bakılır?

İkiz gebelikte ultrason birkaç önemli işe yarar: koryonisite ve amniyonisitenin belirlenmesi, gebelik yaşının hesaplanması, kromozom anomalisi ve yapısal anomali taraması, erken doğum riskinin değerlendirilmesi ve olası komplikasyonların saptanması.

Ek kontrolleriniz ve büyüme ultrasonları nasıl planlanır?

Çoğul gebelikte bakımınız, size özel bir bakım planı çerçevesinde yürütülür; bu plan ek kontrolleri ve bebeklerin büyümesini izleyen ultrasonları içerir. Ortak plasentalı gebeliklerde tarama daha sık uygulanır. Kontrollerin ne kadar sık ve ne zaman yapılacağına, plasenta durumunuza ve gebeliğinizin seyrine göre hekiminiz karar verir; bu yüzden plan kişiden kişiye farklıdır.

Hangi durumlarda ileri merkeze yönlendirilmeniz gerekebilir?

Ortak plasentalı gebelikte bir komplikasyon saptandığında ya da izlemde olağan dışı bir bulgu görüldüğünde, ileri bir merkeze yönlendirilmeniz gerekebilir. Bu yönlendirme, durumun daha ayrıntılı değerlendirilmesini amaçlar.

Kromozom taraması çoğul gebelikte nasıl yorumlanır?

Çoğul gebelikte kromozom taraması, tek bebekli gebeliğe göre daha az kesin sonuç verir. Bu nedenle tek bebekli gebelikler için okuduğunuz tarama sonuçlarının yorumu, çoğul gebelikte aynı şekilde geçerli olmayabilir; hangi yöntemin size uygun olduğunu hekiminizle konuşarak belirlersiniz.

Çoğul gebelikte doğum nerede ve nasıl planlanır?

Çoğul gebeliklerde doğumun hastanede yapılması önerilir. Doğumun zamanı ve şekli, bebeklerin durumuna göre hekiminiz tarafından planlanır. Bu plan kişiye göre değiştiği için, başka bir çoğul gebelikte duyduğunuz doğum zamanı ya da şekli sizin için geçerli olmayabilir.

Çoğul gebelikte kendinize nasıl destek olabilirsiniz?

• Planlanan kontrol ve ultrasonları, sayıları fazla görünse de sürdürün; çoğul gebelikte izlem bu kontrollere dayanır.
• Yeni ortaya çıkan ya da değişen belirtileri gecikmeden sizi izleyen sağlık çalışanına bildirin.
• Randevudan önce sorularınızı yazın; ultrason raporundaki terimleri sorun.
• İlaç, vitamin ya da takviye kullanıyorsanız bunu kontrollerde belirtin ve bu konularda kendi başınıza değişiklik yapmayın.

Kontrole hazırlanırken hekiminize hangi soruları sorabilirsiniz?

• Bebeklerin plasentayı ve zar kesesini paylaşıp paylaşmadığını, bunun izlemimi nasıl etkilediğini sorun.
• Kontrol ve ultrason planınızın nasıl yapılacağını, hangi durumlarda sıklığın değişebileceğini öğrenin.
• Kromozom taraması için hangi seçeneklerin uygun olduğunu ve sonuçların çoğul gebelikte nasıl yorumlanacağını sorun.
• Hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini ve mesai dışında kime ulaşabileceğinizi sorun.
• Gebelik tüp bebek tedavisiyle oluştuysa bunu belirtin ve izlemin buna göre değişip değişmediğini sorun.
• Doğumun nerede ve nasıl planlanacağını konuşun.