Fallop Tüpü Hastalıkları

Fallop tüpü hastalıkları çeşitli durumları kapsar: tüplerin tıkanması, yapışıklıkla bükülmesi, içinde sıvı birikmesi, enfeksiyon geçirmesi ya da gebeliğin tüpte yerleşmesi. Bu tüpler, yumurtalıkla rahmi birbirine bağlar. Tüp sorunları çoğu zaman belirti vermez; genellikle gebelik oluşmadığında ya da bir görüntüleme sırasında fark edilir. Tüp kaynaklı sorunlar, gebe kalmakta zorlanmanın önemli nedenlerinden biridir. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar; sizin durumunuza özel bir tanı ya da tedavi kararının yerine geçmez.

Fallop tüpleri ne işe yarar?

Fallop tüpleri, yumurtalıktan serbest kalan yumurtayı yakalar, spermle buluşmasını sağlar ve döllenen yumurtayı rahme taşır. Bu yüzden tüpün açık ve sağlam olması doğal yolla gebelik için gereklidir. Tüpteki bir hasar bu zinciri bozabilir.

Tüp hastalıkları nelerdir?

Tüp tıkanıklığı ve yapışıklıklar nasıl oluşur?

Tüp, bir ya da iki ucundan tıkanabilir. Çevresindeki yapışıklıklar da tüpün yumurtalığa temasını ve hareketini engelleyebilir. Tıkanıklığın yeri ve derecesi gebelik olasılığını etkiler. Yapışıklıklar geçirilmiş bir enfeksiyon, endometriozis ya da karın içi ameliyatlar sonrasında oluşabilir.

Hidrosalpenks (tüpte sıvı birikmesi) nedir?

Hidrosalpenks, tüpün uç kısmının tıkanması ve içinde sıvı toplanmasıyla oluşan şişmiş tüp görünümüdür. Çoğunlukla geçirilmiş bir enfeksiyonun ya da yapışıklığın sonucudur. Hidrosalpenks, tüp bebek başarısını düşürebilir. Hidrosalpenksi olan kişilerde tüp bebek öncesinde tüpün çıkarılması gebelik olasılığını artırabilir; bu karar sizin durumunuza göre hekiminizle birlikte verilir.

Tüp enfeksiyonu (salpenjit) tüplere nasıl zarar verir?

Rahim ve tüplerin enfeksiyonu, tüpün iç yüzeyinde kalıcı hasar bırakabilir. Hafif ya da hiç belirti vermeyen pelvik enfeksiyonlar bile ilerleyen dönemde tüp kaynaklı kısırlık ve dış gebelik riskini artırabilir. Tedavideki bir gecikme bu riski daha da artırabilir.

Dış gebelik ve tüp torsiyonu neden acil durumlardır?

Dış gebeliklerin büyük bölümü fallop tüpünde yerleşir ve tüp hasarı bu riski artıran etkenler arasındadır. Dış gebelik, tüpün yırtılmasına ve iç kanamaya yol açabilen acil bir durumdur. Tüp torsiyonu, tüpün (çoğu zaman yumurtalıkla birlikte) kendi etrafında dönmesidir; bu da ani ve şiddetli karın ağrısına neden olabilen, acil müdahale gerektiren bir durumdur.

Tüp hastalıklarının nedenleri ve risk faktörleri nelerdir?

Tüp hasarının en sık nedenleri arasında geçirilmiş pelvik enfeksiyon, endometriozis ve karın ya da pelvis ameliyatları sayılır. Daha önce dış gebelik geçirmiş olmak ve cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonun tedavi edilmemiş olması da riski artırır. Bu yüzden tüp sorunu olan kişilerin geçmiş sağlık öyküsü ayrıntılı sorulur. Bu sorular bir suçlama değildir, sadece tanıya yol gösterir.

Tüp hastalıklarının belirtileri nelerdir?

Tüp tıkanıklığı çoğu durumda belirti vermez. Genellikle gebe kalmakta zorlanınca ya da başka bir nedenle yapılan görüntülemede durum fark edilir. Hidrosalpenks ve enfeksiyonda alt karında veya kasıkta ağrı, akıntı ya da ilişki sırasında ağrı görülebilir.

Tanı nasıl konur?

Tüp açıklığınızı ve durumunu değerlendirmek için birkaç yöntem kullanılır:

• HSG (rahim filmi): Rahim ağzınızdan verilen kontrast madde, röntgenle izlenerek rahim ve tüplerden geçişi görüntülenir. Bu yöntem tüpün açık olup olmadığını gösterir.
• Ultrason: Hidrosalpenks gibi sıvı dolu ve şişmiş tüpler, vajinal ultrasonda görülebilir. Kontrast madde kullanılan ultrason yöntemleri de tüpün açık olup olmadığını göstermek için kullanılabilir.
• Laparoskopi: Karın içine kamerayla bakılır; tüplerin dış görünümü ve çevresindeki yapışıklıklar doğrudan incelenir.

Hangi yöntemin seçileceğini, öykünüze, şikâyetinize ve gebelik planınıza göre hekiminizle birlikte belirlersiniz.

Tüp hastalıkları nasıl tedavi edilir?

Her tüp sorununda hemen tedavi gerekir mi?

Tüp sorunu belirti vermiyorsa ve gebelik planlamıyorsanız, her durumda hemen bir müdahale gerekmeyebilir. Gebe kalmak isteyenlerde tedavi seçimi; tüpün durumu, yaş ve varsa diğer kısırlık nedenleri birlikte değerlendirilerek yapılır.

Cerrahi tedavi seçenekleri nelerdir?

Cerrahi, tıkanıklığı açmaya, yapışıklıkları ayırmaya ya da hasarlı tüpü çıkarmaya yönelik olabilir. Hidrosalpenkste tüp bebek öncesinde tüpün çıkarılması ya da tüpün tıkanması gündeme gelen seçeneklerden biridir. Tüp bebek öncesinde hidrosalpenksli tüpün çıkarılması, klinik gebelik olasılığını büyük olasılıkla artırır; tüpün tıkanması da yarar sağlayabilir. Ama bu bulgu sınırlı ve düşük kaliteli kanıta dayanır, iki yöntem arasında net bir fark gösterilememiştir. Tüpün tamamen alınmasının (salpenjektomi) yumurtalık rezervi üzerindeki etkisine ilişkin kanıtlar da henüz net değildir. Hangi işlemin uygun olduğuna, sizin durumunuza göre hekiminiz karar verir.

Tüp bebek ne zaman gündeme gelir?

Tüp bebek, tüpün tıkalı ya da hasarlı olduğu ve cerrahinin yarar sağlama olasılığının düşük görüldüğü durumlarda gündeme gelir; ayrıca başka kısırlık nedenleri varsa ya da yaş gibi etkenler devredeyse de düşünülür. Hidrosalpenksiniz varsa, tüp bebek öncesinde bu sıvının nasıl ele alınacağı ayrıca planlanır.