Laparoskopik Histerektomi

Laparoskopik histerektomi, rahmin karın duvarına açılan küçük kesilerden çıkarıldığı kapalı bir ameliyattır. Rahim alındığında gebe kalma ve gebeliği taşıma olasılığı sona erer. Bu yüzden karar; belirtilerinizin şiddetine, diğer tedavi seçeneklerine ve kişisel tercihlerinize bakılarak birlikte verilir. Tüplerin ve yumurtalıkların alınıp alınmayacağı ayrı bir karardır. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar; bu bilgiler sizin için yapılacak kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz.

Laparoskopik histerektomi nedir?

Histerektomi, rahmin çıkarılmasıdır. Laparoskopik yöntemde karın duvarına birkaç küçük kesi açılır; kamera ve ince cerrahi aletler bu kesilerden yerleştirilir. Rahim karın içinde çevre dokudan ayrılır ve çoğunlukla vajina yoluyla ya da küçük bir kesiden dışarı alınır. Rahim, ameliyattan sonra patolojiye gönderilir.

Total histerektomi ile subtotal histerektomi arasındaki fark nedir?

Total histerektomide rahim gövdesiyle birlikte rahim ağzı da alınır. Subtotal histerektomide rahim ağzı yerinde bırakılır. Fallop tüpleri ve yumurtalıklar rahimle birlikte alınabilir ya da korunabilir. Bu seçimler hastalığa, yaşınıza, kişisel risklerinize ve tercihlerinize göre yapılır; ameliyattan önceki onam görüşmesinde sizinle konuşulur.

Histerektomi ne zaman gündeme gelir, alternatifleri var mı?

İyi huylu nedenlerle histerektomi; anormal rahim kanaması, miyom, adenomiyozis, endometriozis, pelvik ağrı, rahim sarkması ve atipili hiperplazi gibi durumlarda düşünülebilir. Aşırı adet kanamasında histerektomi genellikle ilk basamak olarak görülmez; önce ilaç tedavileri ve rahmi koruyan girişimler değerlendirilir. Kanser şüphesi varsa planlama farklıdır; ameliyat yöntemi ve kapsamı ayrıca belirlenir. Histerektomi kararında alternatiflerin hekiminizle birlikte tartışılması önemlidir.

Hangi yöntem seçilir: laparoskopik, vajinal ya da açık ameliyat?

Rahim; karın içinden laparoskopiyle, vajina yoluyla ya da karında açılan daha geniş bir kesiyle (açık ameliyat) alınabilir. Yöntem seçimi; rahmin ve vajinanın özelliklerine, eşlik eden hastalığa, planlanan ek işlemlere, cerrahın eğitimine ve deneyimine, hastanenin olanaklarına ve sizin tercihinize göre yapılır. İyi huylu hastalıkta mümkün olduğunda kapalı (minimal invaziv) yollar tercih edilir; bunlar arasında vajinal yol öncelikli sayılır, vajinal yol uygun değilse laparoskopi açık ameliyata tercih edilebilir. Laparoskopik histerektominin açık ameliyata göre günlük hayata daha hızlı dönüş sağladığı, ama üreter yaralanması olasılığının muhtemelen biraz daha yüksek olduğu bildirilmiştir; bu bulgular henüz kesin değil, sınırlı güvenilirlikteki verilere dayanır. Bu yüzden yöntemler arasında genel bir üstünlük sıralaması yapılamaz; seçim size ve ameliyat ekibinin değerlendirmesine bağlıdır.

Ameliyat öncesinde hangi hazırlıklar yapılır?

Ameliyattan önce muayene, ultrason ve gerekirse ek görüntüleme yapılır. Rahim ağzı ve rahim iç tabakasıyla ilgili gerekli tetkikleri hekiminiz belirler. Kan tahlilleri, kansızlık değerlendirmesi ve anestezi değerlendirmesi de yapılır; düzenli kullandığınız ilaçları, alerjilerinizi ve geçirdiğiniz karın ameliyatlarını hekiminize bildirmeniz gerekir. Aç kalma, ilaç kesme ve gerekiyorsa bağırsak hazırlığı yönergelerini ameliyat ekibi size verir.

Ameliyat nasıl yapılır?

Anestezi türünü ameliyat ve anestezi ekibi belirler. Rahmi karın duvarına, tüplere, yumurtalıklara ve vajinaya bağlayan yapılar ayrılır, kanama kontrol edilir ve rahim çıkarılır. Vajinanın üst ucu dikişle kapatılır. Rahmin parçalanarak çıkarılması gerekirse, bu işlemin nasıl yapılacağı önemlidir ve ameliyattan önce konuşulması gereken bir noktadır. Zorluk çıkarsa açık ameliyata geçilebilir. Ameliyatı Doç. Dr. Nurettin Türktekin, Memorial Şişli Hastanesi'nde yapar.

Yumurtalıklar korunur mu? Menopoz nasıl etkilenir?

Yumurtalıkların alınması ya da korunması, histerektomiden bağımsız bir karardır. Premenopoz döneminde yumurtalıklar alınırsa, cerrahi menopoz hemen başlar. Yumurtalıklar korunursa adet kanaması görülmez, çünkü rahim artık yoktur; ama yumurtalıkların hormon üretimi sürebilir. Yumurtalıkların alınması yumurtalık kanseri riskini azaltabilir; ama erken cerrahi menopozun da sağlık üzerinde etkileri vardır. Bu yüzden yumurtalıklara ne yapılacağı, hekiminizle yapacağınız danışmada kişisel riskleriniz gözetilerek belirlenir.

Ameliyatın riskleri ve komplikasyonları nelerdir?

Laparoskopik histerektomi, büyük bir ameliyattır. Başlıca riskler şunlardır:

• Anesteziye bağlı riskler
• Kanama ve nadiren kan nakli ihtiyacı
• Enfeksiyon
• Mesane, üreter, bağırsak ya da damar yaralanması
• Vajina üst ucundaki dikiş hattında (kaf) ayrışma ya da enfeksiyon
• Karın içinde yapışıklık oluşumu
• Bağırsak fonksiyonlarında geçici sorunlar
• Açık ameliyata geçilmesi
• Bacak damarlarında pıhtı oluşumu
• Doğurganlığın sona ermesi
• Yumurtalıklar alınmışsa cerrahi menopoz
• Nadiren beklenmeyen patoloji sonucu

Risklerin ne kadar sık görüldüğü kişiye, hastalığa ve ameliyatın kapsamına göre değişir. Sizin için hangilerinin geçerli olduğunu ameliyat öncesi görüşmede hekiminize sormanız iyi olur.

İyileşme süreci ve ameliyat sonrası yaşam nasıl olur?

Ameliyattan sonra karında şişkinlik, kesi yerlerinde ağrı, omuz ucunda ağrı ve vajinal akıntı olabilir. Hafif lekelenme, hafif kramp ve gazdan kaynaklanan geçici omuz ucu ağrısı bu dönemde sık görülür ve olağan kabul edilir. Hastanede kalış süreniz, işe ve günlük hayata dönüş, spor ve cinsel ilişkiye başlama zamanı size ve ameliyatın kapsamına göre değişir; yönergeleri size ameliyatı yapan ekip verir. Cinsel yaşamla ve hormonal değişikliklerle ilgili sorularınızı kontrol muayenesinde hekiminize sorabilirsiniz. Kontrol muayenesinde patoloji sonucunuz paylaşılır.