Laparoskopik dış gebelik cerrahisi ne zaman gerekir? Salpenjektomi ve salpingostomi farkı, hCG takibi, riskler, iyileşme ve sonraki gebelik hakkında bilgi.
Laparoskopik dış gebelik cerrahisi; rahim dışında, çoğunlukla fallop tüpünde yerleşen bir gebeliğin, karın duvarına açılan küçük kesilerden yapılan kapalı bir ameliyatla tedavi edilmesidir. Tüp gebeliği tanısı konduktan sonra, ameliyatın gerekip gerekmediğine ve gerekiyorsa tüpün çıkarılıp çıkarılmayacağına; tüpün durumuna, kanama bulgularına, genel durumunuza ve gebelik isteğinize bakılarak karar verilir. Burada genel bir çerçeve bulacaksınız; bu bilgiler sizin için yapılacak kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz.
Dış gebelikte ameliyat ne zaman gerekir?
Ameliyat; genel durumunuz kararsızsa, yırtılma (rüptür) bulguları ya da yoğun karın içi kanama düşünülüyorsa, ya da ilaç tedavisi veya yakın izlem için uygun değilseniz gerekir. Durum uygunsa, tercih edilen yöntem çoğunlukla laparoskopidir. Belirtileri hafif olan, kanama bulgusu olmayan ve düzenli takibe gelebilen seçilmiş kişilerde ilaç tedavisi ya da izlem yeterli olabilir; bu kararı hekiminiz verir. Rahim ağzı, sezaryen skarı ya da tüpün rahme yakın kısmı gibi farklı yerleşimlerde yaklaşım değişir.
Laparoskopik dış gebelik cerrahisi nasıl yapılır?
Ameliyat çoğunlukla genel anestezi altında yapılır. Karın duvarına birkaç küçük kesi açılır, karın içi gazla şişirilir; kamera ve ince aletlerle tüp ve gebelik değerlendirilir. Kanama varsa kontrol edilir ve karın içi temizlenir. Ameliyat sırasında görülenler beklenenden farklıysa yöntem değişebilir. Çıkarılan doku patoloji incelemesine gönderilebilir. Kan grubunuz da değerlendirilir. Ameliyatı Doç. Dr. Nurettin Türktekin, Memorial Şişli Hastanesi'nde yapar.
Salpenjektomi (tüpün çıkarılması) nedir?
Salpenjektomide, gebeliğin yerleştiği tüp çıkarılır. Karşı tüpünüz sağlıklıysa bu bir seçenektir; tüp ciddi şekilde hasarlıysa ya da kanama kontrol edilemiyorsa da bu yönteme başvurulur. Bu yöntemde gebelik dokusunun geride kalma olasılığı büyük ölçüde ortadan kalkar.
Salpingostomi (tüpün korunması) nedir?
Salpingostomide tüp korunur; tüpte küçük bir açıklık açılarak gebelik dokusu çıkarılır. Karşı tüpünüz hasarlıysa ya da yoksa ve gebelik istiyorsanız bu yöntem düşünülebilir. Bu yöntemde gebelik dokusunun bir kısmı geride kalabilir (persistan trofoblast); bu yüzden ameliyattan sonra gebelik hormonu hCG'nin düzeyi kan testleriyle takip edilir. Takip tamamlanmazsa, geride kalan doku fark edilmeyebilir ve ek tedavi gerekebilir.
Salpenjektomi mi salpingostomi mi gebelik şansı için daha uygundur?
Seçimde karşı tüpün durumu, kanama ve genel durumunuz, önceden dış gebelik geçirip geçirmediğiniz ve gebelik isteğiniz rol oynar. Salpingostomi ile salpenjektomi sonrasında doğal gebelik şansını karşılaştıran bazı araştırmalarda, sonraki doğal gebelik açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bazı gözlemsel çalışmalarda tüpün korunması yönünde sonuçlar bildirilmiştir; ama bu sonuçlar seçilim yanlılığına açık olduğundan dikkatle yorumlanmalıdır. Bu yüzden iki yöntemden birinin gebelik açısından daha yararlı olduğu söylenemez. Tüp korunduğunda, persistan trofoblast ve yeniden dış gebelik olasılığının daha yüksek olabileceği de bildirilmiştir. Karar, bu bilgilerle birlikte siz ve cerrahınız arasında verilir.
Tüp yırtılırsa (rüptür) ne olur?
Tüpün yırtılması karın içine kanamaya yol açabilir. Bu durumda ameliyat beklenmeden yapılır. Genel durumunuz kararsızsa, laparoskopi yerine açık ameliyat seçilebilir. Önceden planlanan bir ameliyatta olduğu gibi tüpün korunması her zaman mümkün olmayabilir; öncelik kanamayı durdurmaktır.
Ameliyatın riskleri ve olası komplikasyonları nelerdir?
Laparoskopik dış gebelik cerrahisi, her cerrahi işlem gibi risk taşır. Başlıca riskler şunlardır:
- Anesteziye bağlı riskler
- Kanama
- Enfeksiyon
- Karına girişte bağırsak, mesane veya damar yaralanması (en sık ilk giriş aşamasında oluşur ve bazen ameliyat sırasında fark edilmeyip sonradan belirti verebilir)
- Salpingostomide gebelik dokusunun geride kalması
- Yeniden dış gebelik
- Bacak damarlarında pıhtı oluşumu
- Laparoskopinin tamamlanamayıp açık ameliyata geçilmesi
Ciddi komplikasyonlar nadirdir, ama risk hiçbir zaman sıfır değildir. Sizin için hangilerinin geçerli olduğunu ameliyat öncesi görüşmede hekiminize sormanız iyi olur.
İyileşme sürecinde neler beklenir?
Ameliyattan sonra karında şişkinlik, kesi yerlerinde ağrı ve bulantı olabilir. Hafif lekelenme, hafif kramp ve gazdan kaynaklanan geçici omuz ucu ağrısı bu dönemde olağan kabul edilir. Hastanede kalış süreniz, işe ve günlük hayata dönüş, spor ve cinsel ilişkiye başlama zamanınız ameliyatın kapsamına ve sizin durumunuza göre değişir; yönergeleri size ameliyatı yapan ekip verir.
Ameliyattan sonra tekrar gebe kalınabilir mi?
Ameliyattan sonra rahim içi bir gebelik yine de mümkündür. Tüp korunsa da yeniden dış gebelik olasılığı sürer; daha önce dış gebelik geçirmiş ve tüp hasarı olan kişilerde bu olasılık daha yüksektir. Sonraki gebelikte, gebeliğin yerleşiminin erken ultrasonla doğrulanması istenir. Gebelik kaybı üzüntü yaratabilir; bu duygular anlaşılır bir tepkidir.
Sık Sorulan Sorular
Dış gebelikte her zaman ameliyat mı gerekir?
Hayır. Durum uygunsa, belirtileriniz hafifse, kanama bulgunuz yoksa ve düzenli takibe gelebiliyorsanız ilaç tedavisi ya da izlem yeterli olabilir. Bu kararı hekiminiz verir.
İlaçla tedavi edilen dış gebelikte sonradan ameliyat gerekebilir mi?
Evet, gerekebilir. İlaca yanıtınız yetersiz kalırsa, ağrı ya da kanama gelişirse ya da tüp yırtılması şüphesi ortaya çıkarsa, tedavi cerrahiye çevrilebilir.
Salpenjektomi mi salpingostomi mi gebelik şansı açısından daha avantajlıdır?
Araştırmalarda iki yöntem arasında sonraki doğal gebelik açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Tüpün korunması yönünde bildirilen bazı gözlemsel sonuçlar seçilim yanlılığına açık olduğundan dikkatle yorumlanmalıdır; bu yüzden bir yöntemin gebelik açısından daha yararlı olduğu söylenemez.
Tüp korunursa (salpingostomi) yeniden dış gebelik olasılığı artar mı?
Evet, bildirilere göre tüp korunduğunda persistan trofoblast ve yeniden dış gebelik olasılığının daha yüksek olabileceği belirtilmiştir. Ayrıca hangi yöntem uygulanırsa uygulansın, tüp korunsa da yeniden dış gebelik olasılığı sürer; özellikle önceden dış gebelik geçirmiş ve tüp hasarı olan kişilerde bu olasılık daha yüksektir.
Tüp yırtılırsa (rüptür) tüp her zaman korunabilir mi?
Hayır. Yırtılma durumunda öncelik kanamayı durdurmaktır; tüpün korunması her zaman mümkün olmayabilir ve genel durumunuz kararsızsa laparoskopi yerine açık ameliyat seçilebilir.
Ameliyattan önce kan grubum neden sorulur?
Kan grubunuz Rh negatifse, sonraki gebeliklerinizi korumak için anti-D adlı bir uygulama gündeme gelebilir; bunun için kan grubunuz değerlendirilir. Anti-D'ye gerek olup olmadığına hekiminiz karar verir.
Tüp korunduysa ameliyattan sonra neden kan testi gerekir?
Salpingostomide gebelik dokusunun küçük bir parçası geride kalabilir; bu doku belirti vermeden hCG düzeyinin yüksek kalmasına yol açabilir. Kan testleri bu durumu fark etmenizi sağlar; hCG yeterince düşene kadar kontroller sürer. Salpenjektomide bu olasılık büyük ölçüde ortadan kalktığından, takip gereksiniminiz farklı olabilir.
Ameliyat sırasında yöntem (salpenjektomi/salpingostomi) değişebilir mi?
Evet. Ameliyat sırasında görülenler beklenenden farklıysa, önceden planlanan yöntem değişebilir.
Ameliyatın en sık görülen riskleri nelerdir?
Anesteziye bağlı riskler, kanama, enfeksiyon, karına girişte bağırsak, mesane veya damar yaralanması, salpingostomide gebelik dokusunun geride kalması, yeniden dış gebelik, bacak damarlarında pıhtı oluşumu ve laparoskopinin tamamlanamayıp açık ameliyata geçilmesi sayılabilir. Ciddi komplikasyonlar nadirdir, ama risk hiçbir zaman sıfır değildir.
Ameliyattan sonra hangi belirtiler olağan sayılır?
Karında şişkinlik, kesi yerlerinde ağrı, bulantı, hafif lekelenme, hafif kramp ve gazdan kaynaklanan geçici omuz ucu ağrısı bu dönemde olağan kabul edilir.
Ameliyattan sonra işe veya günlük hayata ne zaman dönülür?
Bu süre ameliyatın kapsamına ve sizin durumunuza göre değişir; hastanede kalış, spor ve cinsel ilişkiye başlama zamanına ilişkin yönergeleri size ameliyatı yapan ekip verir.
Ameliyattan sonra tekrar gebe kalınabilir mi?
Evet, rahim içi bir gebelik yine de mümkündür. Ancak tüp korunsa da yeniden dış gebelik olasılığı sürer; bu yüzden sonraki gebelikte gebeliğin yerleşiminin erken ultrasonla doğrulanması istenir.
Ameliyattan sonra üzüntü duymak olağan mıdır?
Evet. İstediğiniz bir gebeliğin sonlanması üzüntü, kaygı ya da suçluluk duygusu yaratabilir. Dış gebelik, sizin yaptığınız bir şeyin sonucu değildir. Bu duygular yoğunsa ya da günlük yaşamınızı etkiliyorsa, hekiminizle ya da bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşabilirsiniz.
Ücretsiz Danışmanlık Alın
Formu doldurun, uzman ekibimiz sizinle iletişime geçsin
