Mikroenjeksiyon (ICSI)

Mikroenjeksiyon (ICSI), tüp bebek tedavisinde döllenmenin laboratuvarda tek bir sperm hücresi seçilerek yumurtanın içine bırakılmasıyla sağlandığı bir yöntemdir. Her tüp bebek tedavisinde ICSI'ye gerek kalmaz; sizin için gerekip gerekmediğini çoğunlukla infertilitenin nedeni ve önceki döngülerinizin sonuçları belirler. Aşağıda genel bir çerçeve bulacaksınız; bu bilgiler size özel bir tanı ya da tedavi önerisinin yerini tutmaz.

Mikroenjeksiyon (ICSI) nedir?

ICSI, yumurtalarınız toplandıktan sonra laboratuvarda uygulanan bir döllenme yöntemidir. Embriyolog mikroskop altında ince bir araçla bir sperm hücresini alır ve yumurta hücresinin içine yerleştirir. Sperm, yumurtaya kendi başına girmek zorunda kalmaz. Döllenme olursa oluşan embriyo birkaç gün izlenir ve uygun görülürse rahminize aktarılır.

Klasik tüp bebekte (IVF) döllenme nasıl farklıdır?

Klasik tüp bebekte yumurtalarınız ve hazırlanmış sperm aynı kapta bir araya getirilir; spermin yumurtaya girmesi ve döllenme kendiliğinden gerçekleşir. İki yöntemde de yumurtalık uyarımı, yumurta toplama ve embriyo aktarımı aynıdır. Fark yalnızca döllenmenin nasıl sağlandığıdır; bu yüzden ICSI kararı, tedavinin tamamından çok döllenme aşamasında hangi yöntemin uygun olduğu sorusuna dayanır.

ICSI size hangi durumlarda önerilir?

• Sperm sayısı, hareketi ya da yapısı belirgin biçimde bozuksa (ağır erkek faktörü), klasik yöntemde döllenmenin gerçekleşmesi güçleşebilir. Bu durum ICSI için klasik bir endikasyon olarak kabul edilir. Hangi sperm bozukluğunun ICSI gerektirdiğine hekiminiz, spermiyogram sonuçlarınızı ve öykünüzü birlikte değerlendirerek karar verir.
• Klasik yöntemle yapılan önceki bir döngünüzde hiç ya da çok az döllenme olmuşsa, sonraki döngüde ICSI hekiminiz tarafından önerilebilir.
• Cerrahi yöntemlerle elde edilen sperm kullanılacaksa ve embriyolara genetik test yapılacak döngülerde de ICSI tercih edilebilir.

Bu konudaki güncel öneriler, erkek faktörü olmayan infertilitede ICSI'nin rutin kullanımını önermese de, belirli durumlarda uygun olabileceğini kabul eder. Bu durumların her biri için karar, sizin ve partnerinizin tablosuna göre verilir.

ICSI her çifte gerekli mi?

Hayır. Bu konudaki güncel öneriler, erkek faktörü olmayan infertilitede ICSI'nin rutin kullanımını önermez; canlı doğum açısından bir yarar gösterilememiştir, buna karşılık laboratuvar işlemi ve maliyet artar. Açıklanamayan infertilitede, uyarılmış aşılamadan sonuç alınamayıp tüp bebeğe geçilen durumlarda klasik tüp bebeğin ICSI'li yönteme tercih edilmesi öneriliyor; bu öneri güçlü bir öneri olarak sınıflanıyor, ama dayandığı verilerin güvenilirlik düzeyi düşük.

Bu nedenle "ICSI daha güvenli" ya da "ICSI mutlaka şansı artırır" gibi genellemeler kanıtla desteklenmez. Başarınızı en çok yaşınız ve embriyo kalitesi etkiler; bunlar döllenme yönteminden bağımsızdır. Sperm sonucunuz normalken ICSI önerilmişse nedenini hekiminize sormanız yerinde olur.

ICSI çoğunlukla erkeğe ait bir sorun nedeniyle gündeme gelir; buna rağmen ilaç kullanımı, takip ve yumurta toplama gibi tedavi aşamaları sizin üzerinizden yürütülür.

ICSI'nin riskleri ve ihtiyat noktaları nelerdir?

ICSI sırasında yumurta zarar görebilir ya da döllenme gerçekleşmeyebilir; uygulanan her yumurtanın döllenmesi garanti edilemez. Bunun dışında tüp bebeğin genel riskleri, yani ilaç yan etkileri, yumurtalık aşırı uyarılma sendromu (OHSS), çoğul gebelik, yumurta toplama ve embriyo aktarımına bağlı işlem riskleri ile dış gebelik ICSI'de de geçerlidir.

ICSI ile doğan çocuklarda sağlık riski var mı?

Kesin bir şey söylenemez. ICSI ile doğan çocuklarda doğumsal bozukluklar ve gen ifadesini etkileyen bazı değişiklikler açısından bazı gözlemsel çalışmalarda artış bildirilmiştir. Ancak bu verilerde nedenin yöntemin kendisi mi, altta yatan infertilite mi, yoksa çoğul gebelik gibi başka etkenler mi olduğu ayırt edilememektedir. Dolayısıyla ne "zararsızdır" ne de "zararlıdır" denebilir; bilgi sınırlıdır ve gözleme dayanır. Kaygılarınızı karar öncesinde hekiminizle konuşabilirsiniz.

Genetik danışmanlık ne zaman gündeme gelir?

Özellikle ağır sperm bozukluğu olan erkeklerde bazı genetik nedenler bulunabilir. ICSI ile bu tür bir sorunun, bazı durumlarda erkek çocuğa aktarılabilmesi olasılığı bulunur. Bu yüzden ağır erkek faktöründe genetik inceleme ve genetik danışmanlık gündeme gelir; hangi incelemelerin gerektiğine hekiminiz karar verir.

ICSI sonrası süreç nasıl ilerler?

Döllenme olan yumurtalarınız laboratuvarda izlenir; her embriyonun gelişmesi beklenmez. Gelişimi uygun bulunan embriyo rahminize aktarılır, kalanların dondurulması konuşulabilir. Aktarılacak sayı, mevzuata ve hekiminizin değerlendirmesine göre belirlenir. Bu konudaki güncel kılavuzlar, çoğul gebelik riskini düşürmek için ICSI ile yapılan döngülerde de tek embriyo aktarımını öne çıkarır.

Tüp bebek tedavisi Ota Jinemed ve Liv Hospital Ulus bünyesinde, bu hastanelerin laboratuvar ve embriyoloji ekipleriyle yürütülür.