Laparoskopik Adenomiyozis Cerrahisi

Laparoskopik adenomiyozis cerrahisi, rahim kasının içine yerleşmiş adenomiyozis dokusunu, rahminizi koruyarak karın duvarına açılan küçük kesilerden yapılan kapalı bir ameliyatla çıkarmaya ya da azaltmaya çalışmaktır. Rahmi koruyan bu cerrahiye dair veriler çoğunlukla olgu serilerine ve gözlemsel çalışmalara dayanır; yöntemler ve sonuçların nasıl ölçüldüğü çalışmalar arasında farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel bir çerçeve sunar; sizin için yapılacak kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz.

Adenomiyozis cerrahisi ne zaman gündeme gelir?

Adenomiyozis, rahmin iç tabakasına benzer dokunun rahim kasının içine yerleşmesidir ve sizde ağır ya da ağrılı adet gibi şikâyetlere yol açabilir. İlk seçenek çoğunlukla ilaç tedavisidir. Cerrahi; ilaç tedavisine yeterli yanıt alamadığınız, şikâyetleriniz yaşamınızı belirgin şekilde etkilediğinde ve özellikle rahminizin korunmasını istediğinizde gündeme gelir.

Rahmi koruyan ameliyatta ne yapılır?

Adenomiyomektomi ya da kısmi eksizyon denen bu yaklaşımda, rahim kasının hastalıklı bölümü çıkarılır ve rahim duvarı onarılır. Amaç şikâyetlerinizi hafifletmek ve gebelik isteğiniz varsa rahminizi korumaktır. Hastalığın tamamını çıkarmak çoğunlukla mümkün olmadığından, ameliyat genellikle hastalık yükünü azaltmaya yarar. Cerrahi dışı, rahmi koruyan başka seçenekler de vardır; bunların sizin için yeri ayrıca değerlendirilir. Bazı durumlarda ameliyattan önce ya da sonra ilaç tedavisi eklenebilir; ama bunun ne kadar yararlı olduğuna dair veriler sınırlıdır.

Histerektomi ile rahmi koruyan ameliyat arasındaki fark nedir?

Histerektomi, rahmin alınmasıdır ve belirtileri kalıcı olarak ortadan kaldırır; ama gebelik olasılığını da ortadan kaldırır, bu yüzden karar size özeldir. Genellikle gebelik istemeyen ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen kişilerde gündeme gelir. Rahmi koruyan cerrahide rahim yerinde kaldığı için gebelik mümkün olabilir; ama buna karşılık şikâyetlerin geri dönme olasılığı vardır.

Odaklı ve yaygın hastalıkta cerrahi neden farklıdır?

Odaklı (fokal) adenomiyozis, rahim kasında sınırlı bir bölgeyi tutar; bu durumda hastalıklı bölgenin çıkarılması gündeme gelebilir. Gebelik sonuçları bazı olgu serilerinde bildirilmiştir, ama karşılaştırmalı veriler sınırlıdır. Yaygın (diffüz) adenomiyozis ise rahim kasının geniş bir bölümüne yayılır; hastalıklı ve sağlıklı doku arasındaki sınır belirsiz olduğundan, sonuçların daha zayıf olduğu bildirilmiştir ve cerrahinin burada ne kadar yeri olduğu tartışmalıdır. Hangi türle karşı karşıya olduğunuz, görüntüleme ve ameliyat sırasında görülenlerle birlikte değerlendirilir. Gebelik planınız varsa, bu süreç bir üreme tıbbı uzmanıyla birlikte planlanır.

Bu ameliyat gebe kalma şansınızı artırır mı?

Hayır, bunu kesin olarak söylemek yanlış olur. Rahmi koruyan bu cerrahinin gebelik, şikâyetlerin azalması ve nüks üzerindeki etkisine dair güçlü, karşılaştırmalı bir çalışma yok. Bu yüzden ameliyatın şikâyetlerinizi geçireceğini, gebelik şansınızı artıracağını ya da hastalığı tamamen iyileştireceğini söylemek yanlıştır.

Ameliyat sonrası gebelikte ek risk var mı?

Evet, olabilir. Ameliyat sonrası gebelikte rahim yırtılması ve plasentanın anormal yerleşmesi (plasenta akreta spektrumu) gibi sorunlar olası risklerdir; hastalığın tipi, yeri ve rahim duvarının durumu bu riskleri etkiler. Ameliyat sonrası gebeliğiniz, hekiminizin yönlendirmesine göre yakından takip edilmelidir; ameliyat bilgilerinizi gebeliğinizi takip eden hekimle paylaşmalısınız. Doğum planı da hekiminizle birlikte yapılır.

Laparoskopik ameliyat nasıl yapılır?

Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Karın duvarınıza birkaç küçük kesi açılır, karın içi gazla şişirilir; kamera ve ince aletlerle rahminizin hastalıklı bölgesi ele alınır. Rahim duvarı onarılır. Laparoskopik adenomiyomektomi özellikle odaklı hastalıkta tarif edilmiştir; açık ameliyat ya da mini-laparotomi ile karşılaştıran güçlü veriler sınırlıdır. Yaklaşımı, hastalığın yerine ve yaygınlığına göre cerrahınız belirler; ameliyat sırasında laparoskopi yerine açık ameliyata geçilebilir. Hazırlık, aç kalma ve ilaç kesme yönergelerini ameliyat ekibi size verir. Endometriozis eşlik ediyorsa ek işlemler gerekebilir; bu durum onam görüşmesinde konuşulur. Ameliyatı Doç. Dr. Nurettin Türktekin, Memorial Şişli Hastanesi'nde yapar.

Ameliyatın riskleri nelerdir?

Laparoskopik adenomiyozis cerrahisi, her cerrahi işlem gibi risk taşır. Başlıca riskler şunlardır:

• Anesteziye bağlı riskler
• Kanama
• Enfeksiyon
• Karına girişte bağırsak, mesane veya damar yaralanması (en sık ilk giriş aşamasında oluşur ve bazen ameliyat sırasında fark edilmeyip sonradan belirti verebilir)
• Rahim duvarının onarımına ilişkin sorunlar
• Hastalığın tamamen çıkarılamaması ve yakınmaların sürmesi ya da geri dönmesi
• Sonraki gebelikte rahim yırtılması ve plasenta yerleşim anomalisi
• Bacak damarlarında pıhtı oluşumu
• Laparoskopinin tamamlanamayıp açık ameliyata geçilmesi

Ciddi komplikasyonlar nadirdir, ama risk hiçbir zaman sıfır değildir.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci nasıl geçer?

Ameliyattan sonra karnınızda şişkinlik, kesi yerlerinde ağrı ve bulantı olabilir. Hafif lekelenme, hafif kramp ve gazdan kaynaklanan geçici omuz ucu ağrısı bu dönemde olağan kabul edilir. Hastanede kalış süreniz, işe ve günlük hayata dönüş, spor ve cinsel ilişkiye başlama zamanınız ameliyatın kapsamına ve sizin durumunuza göre değişir; yönergeleri size ameliyatı yapan ekip verir. Gebelik için ne kadar beklemeniz gerektiğini hekiminiz belirler. Patoloji sonucunuz kontrol görüşmesinde değerlendirilir.